Hljómsveit Þóris Jónssonar

Hljómsveit Þóris Jónssonar sem lengi var bendluð við Hótel Borg (og reyndar einnig nefnd Hljómsveit Hótel Borgar eða Borgarbandið) varð til fyrir hálfgerða tilviljun en hún starfaði í nokkur ár og telst vera fyrsta alíslenska djasshljómsveitin.

Tildrög þess að sveitin var stofnuð voru þau að Þórir Jónsson fiðlu- og saxófónleikari starfaði með Hljómsveit Jack Quinet sem hafði þá gegnt hlutverki húshljómsveitar á Hótel Borg og leikið þar bæði djass- og danstónlist. Sumarið 1942 gerðist það svo að hljómsveitarstjórinn, Bretinn Jack Quinet var handtekinn og fluttur á skipsfjöl en hann mun annað hvort hafa verið kvaddur í herinn eða handtekinn fyrir liðhlaup. Forráðamenn Borgarinnar réðu því Þóri sem hljómsveitarstjóra og sveitin starfaði því áfram með sömu liðsskipan (fyrir utan Jack Quinet) en liðsmenn hennar voru þá Árni Björnsson píanóleikari, Vilhjálmur Guðjónsson saxófón- og klarinettuleikari, Jóhannes Eggertsson trommuleikari og Sveinn Ólafsson saxófónleikari. Þar með varð til fyrir tilverknað breskra heryfirvalda fyrsta íslenska djasshljómsveitin og um leið fyrsta íslenska danshljómsveitin, því fram að þessu höfðu alltaf verið erlendir tónlistarmenn í slíkum sveitum hérlendis – eða jafnvel eingöngu skipaðar útlendingum. Þórir sem hafði þetta sama vor (1942) starfrækt tríó sem lék undir á danssýningum, lagði þá sveit niður og einbeitti sér að hinni nýju hljómsveit sinni. Síðar þetta sama ár voru hljóðrituð djasslög með sveitinni en þær hafa ekki komið neins staðar út svo upplýsingar séu um, þær upptökur eru jafnframt fyrstu alíslensku djassupptökurnar.

Sveitin sem nú bar nafn Þóris tók nokkrum breytingum á styrjaldarárunum, Fritz Weisshappel lék stundum með henni sem bassaleikari og Höskuldur Þórhallsson trompetleikari bættist í hópinn en hann hafði áður leikið með Borgarbandinu, einnig mun Hendrik Rasmus (Henni Rasmus) píanóleikari hafa komið eitthvað við sögu hennar og tók þá við af Árna. Árið 1944 kom svo Baldur Kristjánsson píanóleikari inn í hljómsveitin og hefur þá væntanlega leyst Hendrik af hólmi.

Hljómsveit Þóris 1946

Hljómsveitin var fastráðin við Borgina sem fyrr segir, lék þar bæði síðdegistónlist fyrir kaffihúsagesti og fyrir dansi á kvöldin en leik hennar var jafnframt margoft útvarpað og því þekktu flestir landsmenn til sveitarinnar, ekki voru þó allir jafn hrifnir af djassinum og bárust Útvarpstíðindum alloft bréf þar sem kvartað var sáran undan tónlist sveitarinnar af hlustendum sem vildu miklu fremur heyra góða harmonikkutónlist leikna. Stundum voru söngvarar með sveitinni, Alexandrína María Ágústa Holm söng t.a.m. með henni sem og svo Kjartan Runólfsson harmonikku- og trompetleikari þegar hann gekk til liðs við sveitina árið 1944 um svipað leyti og Baldur píanóleikari. Undir lok styrjaldarinnar (sumarið 1945) höfðu enn orðið nokkrar breytingar á skipan hennar og voru meðlimir hennar þá Kjartan, Baldur, Þórir, Jóhannes, Skafti Sigþórsson saxófón- og fiðluleikari (sem lék bara með sveitinni á dansleikjum) og Adolf Theodórsson saxófónleikari, Ólafur Pétursson tók svo við af Adolfi og um svipað leyti gekk Trausti Thorberg gítarleikari til liðs við hana. Einnig gæti Guðmundur Steingrímsson trommuleikari hafa verið í henni á þessum tíma. Það sama haust lék sveitin einnig á jólsýningu Leikfélags Reykjavíkur á leikriti Guðmundar Kamban, Skálholti.

Í mars 1946 var skipt um mannskap að einhverju leyti og var sveitin þá kynnt sem ný hljómsveit Þóris Jónssonar, hins vegar voru þar á ferð að mestu menn sem áður höfðu starfað með sveitinni, þeir Sveinn og Vilhjálmur saxófónleikarar, Jóhannes trommuleikari, Kjartan trompetleikari og söngvari, Trausti gítarleikari, Baldur píanóleikari og Þórir hljómsveitarstjóri, Trausti hætti svo og Guðmundur H. Norðdahl klarinettu- og saxófónleikari kom inn í sveitina. Á þeim tíma var sveitin farin að leika nokkuð utan Borgarinnar, og hér má nefna Sjálfstæðishúsið við Austurvöld og Tjarnarcafe en hún var samt sem áður áfram húshljómsveit á Hótel Borg þar til Þórir vék úr sæti hljómsveitarstjóra síðsumar 1947, Carl Billich tók þá við stjórninni og hlaut sveitin þá nýtt nafn í leiðinni – Hljómsveit Carls Billich. Hljómsveit Þóris hafði þá starfað við töluverðar vinsældir og virðingu, og hafnaði m.a. í öðru sæti í vinsældakosningu sem tímaritið Jazz stóð fyrir árið 1947, á eftir Hljómsveit Björns R. Einarssonar sem besta djasshljómsveit Íslands.

Sögu hljómsveitar í nafni Þóris Jónssonar var þó ekki alveg lokið því haustið 1950 starfrækti Þórir hljómsveit sem lék í Tívolíinu í Vatnsmýrinni um skeið, allar upplýsingar vantar um skipan þeirrar sveitar.