Hljómsveit Svavars Gests (1950-65)

Hljómsveit Svavars Gests 1958

Hljómsveit Svavars Gests 1958

Hljómsveit Svavars Gests var ein af vinsælustu danshljómsveitum Íslands á sjötta og sjöunda áratug 20. aldar, sveitin keppti um þá nafnbót einkum við KK sextettinn en Svavar hafði reyndar verið í þeirri sveit nokkru áður.

Sveitin var stofnuð 1950 til að spila í Þórskaffi. Hana skipuðu þá Svavar sjálfur er lék á trommur, Árni Ísleifsson píanóleikari, Garðar Jóhannesson harmonikkuleikari og Þórir Jónsson fiðluleikari. Stundum lék Guðmundur Hansen harmonikkuleikari einnig með sveitinni.

1952 var Svavar ráðinn til að spila í Breiðfirðingabúð, meðlimir sveitarinnar héldu áfram í Þórskaffi en Svavar mannaði sveitina upp á ný með Steinþóri Steingrímssyni píanóleikara, Gretti Björnssyni harmonikkuleikara og Guðmundi Finnbjörnssyni saxófónleikara. Ýmsir söngvarar sungu með sveitinni á þessum árum í lausamennsku og má nefna þar Alfreð Clausen, Ingibjörgu Þorbergs, Ragnar Bjarnason og Sigurð Ólafsson.

Sveitin tók nokkrum breytingum og um miðjan sjötta áratuginn var sveitin þá skipuð þeim Svavari, Gunnari Ormslev tenórsaxófónleikara, Árna Elfar píanóleikara og Sigurbirni Ingþórssyni kontrabassaleikara. Þegar sveitinni var sagt upp í Breiðfirðingabúð 1955 lagði Svavar sveitina niður en nokkrum mánuðum síðar hóf hann starfsemi að nýju í Sjálfstæðishúsinu og enn með mannabreytingum en þá voru auk hans í sveitinni þeir Reynir Jónasson harmonikku- og saxófónleikari, Baldur Kristjánsson píanóleikari, Kristján Hjálmarsson klarinettu- og saxófónleikari og Hrafn Pálsson bassaleikari. Einnig lék Finnur Eydal með sveitinni 1957-58.

Enn urðu breytingar á sveitinni og 1959 voru þeir Sigurður Þ. Guðmundsson píanóleikari og Eyþór Þorláksson gítarleikari komnir inn fyrir Baldur og Kristján. Að auki var Sigurdór Sigurdórsson söngvari ráðinn í sveitina. Sveitin var nú farin að leika annars staðar samhliða fastráðningunni í Sjálfstæðishúsinu, t.d. um verslunarmannahelgi í Vaglaskógi og á þjóðhátíð í Vestmannaeyjum.

Hljómsveit Svavars Gests

Hljómsveit Svavars Gests

Í upphafi árs 1960 tók Gunnar Pálsson við bassanum af Hrafni Pálssyni og þetta sama ár tók sveitin upp tveggja laga plötu sem naut mikilla vinsælda, reyndar varð Sigurdór söngvari ósáttur við að vera ekki getið á plötumiða sem söngvari en slíkt tíðkaðist þá, og hætti hann í kjölfarið. Lögin tvö, Mústafa og Þórsmerkurljóð hafði sveitin flutt á skemmtunum en textann við síðarnefnda lagið hafði Sigurður Þórarinsson jarðfræðingur gert og sungið á myndakvöldum Ferðafélags Íslands. Hér birtist það þó fyrst á plötu en bæði lögin nutu mikilla vinsælda.

Um svipað leyti og Sigurdór hætti, hættu þeir Eyþór gítarleikari og Sigurður píanóleikari einnig í sveitinni og tóku þeir Örn Ármannsson og Magnús Ingimarsson við þeim en einnig bættist í hópinn söngvarinn Ragnar Bjarnason, sem þá var orðinn einn vinsælasti og ástsælasti söngvari landsins.

Garðar Karlsson tók við af Erni gítarleikara snemma árs 1961 en það árið hóf hún að leika í Lídó. Árið eftir fór Reynir Jónasson utan í nám og hætti því í hljómsveitinni, í stað hans höfðu komið að norðan Finnur Eydal klarinettu- og saxófónleikari, og Helena Eyjólfsdóttir söngkona. Þannig skipuð kom út fjögurra plata með sveitinni sem hafði að geyma twist-lög en sannkallað twistæði gekk þá yfir Ísland. Þá var hljómsveit Svavars orðin sjö manna, skipuð þeim Finni, Helenu, Gunnari, Magnúsi, Garðari, Ragnari og Svavari.

Þau Finnur og Helena stöldruðu ekki lengi við í sveitinni og hættu 1963, Gunnar Ormslev saxófónleikari kom inn í stað þeirra en hann hafði verið í sveit Svavars átta árum áður. Snemma vors flutti sveitin sig yfir í Súlnasal Hótels Sögu en hann var þá nýkominn í gagnið. Ragnar söngvari hætti nú í sveitinni og fluttist til Danmerkur en við söngvarastarfinu tóku nú Anna Vilhjálms og Bertram (Berti) Möller, bæði ung og efnileg á sínu sviði. Þau sungu með sveitinni til 1964 þegar Ragnar kom aftur heim til Íslands en þá gekk Henny Eldey (Elly) Vilhjálmsdóttir til liðs við hópinn.

Fjölmargar litlar plötur komu út undir merkjum Fálkans og Íslenzkra tóna með söngvurunum fjórum þar sem sveitin lék undir.

Hljómsveit Svavars Gests (2)

Svavar Gests og félagar í lit

Halldór Pálsson saxófónleikari tók nú við starfi Gunnars Ormslevs og 1965 hætti Gunnar bassaleikari en við honum tók Reynir Sigurðsson. Enn eru ótalin Jón Páll Bjarnason gítarleikari og Sigrún Jónsdóttir söngkona en þau bæði munu hafa verið í sveitinni á einhverju tímabili í sögu hennar.

Þegar Svavar stofnaði eigin plötuútgáfu (SG-hljómplötur) 1964 efldist slík útgáfa mjög hér á landi og gaf SG út nokkrar plötur með þeim Elly og Ragnari, þar á meðal fjögurra laga jólaplötu sem var reyndar sú fyrsta í útgáfuröð lítilla platna hjá fyrirtækinu. Einnig komu út stórar plötur með söngvurunum og má segja að nánast öll útgefin lög sveitarinnar hafi notið vinsælda. Í kjölfarið þeirrar velgengni þurfti Svavar að minnka umsvif sín á ballmarkaðnum og svo fór að lokum að hljómsveitin hætti störfum og lék í síðasta skiptið síðsumars 1965 og einbeitti Svavar sér að plötuútgáfu æ síðan.

Hljómsveit Svavars Gests verður þó minnst sem einnar vinsælustu danshljómsveit Íslands fyrr og síðar, einkum eftir að KK-sextett hætti 1962 og varð hún nánast einráð á markaðnum í kjölfarið, og þótt sveitin hafi lítið gefið út af efni undir eigin nafni komu út margar hljómplötur þar sem hún lék undir söng þekktustu söngvara landsins. Ríkisútvarpið gaf löngu síðar út tvær plötur í flokknum Útvarpsperlur, þar sem heyra má upptökur sveitarinnar í útvarpssal.

Efni á plötum